Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sümela Manastırı'na ait olan ve paha biçilemeyen 100'e yakın eserin izini tüm dünyada sürüyor. Bakanlık tarafından izi sürülen eserler arasında, Hz. İsa'nın çarmıha gerildiği bir haç ile üzüm asma figürlerinin bulunduğu kapı da yer alıyor.
Akademisyenler tarafından Trabzon'dan başlayıp İstanbul, Yunanistan, İrlanda, İngiltere ve ABD'ye kadar uzanan müzeler, koleksiyoncu ve üniversiteler ziyaret edilerek elde edilen bilgi ve belgelerin karşılaştırılması sonucunda Sümela'ya ait madeni eserlerden yazmalara ve dini kıyafetlere kadar geniş bir koleksiyonun var olduğunu belirlenmişti.
Trabzon İmparatoru III. Aleksios'un 1364'te tahta çıkan oğlu III. Manuel Komnenos'a hediye ettiği paha biçilemeyen Hz. İsa'nın çarmıha gerildiği bir haç ile ABD askerlerinin 1950'lerdeki NATO görevi sırasında yurt dışına çıkardıkları öne sürülen, üzüm asma figürlerinin bulunduğu kapı gibi eserlerin de arasında olan kayıp hazine kısa bir süre önce TBMM gündemine gelmiş, CHP Trabzon Milletvekili Ahmet Kaya, konuyu bir soru önergesiyle tartışmaya açmıştı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TBMM'ye gönderdiği yazıda, Anadolu'daki en önemli manastırlardan biri olan Sümela Manastırı'na ait olduğu tespit edilen 77 adet eserin bakanlık kayıtlarında olduğunu kaydetti. Ersoy, "Sümela Manastırı'na ait 77 adet eser, bakanlığımıza bağlı Ayasofya Müzesi Müdürlüğü ikona ve kilise eşyaları envanter defterine kayıtlı olup halen Ayasofya Müzesi Müdürlüğü'nde muhafaza edilmektedir" dedi.
Ersoy, yurt dışına kaçırıldığı tespit edilen Türkiye kökenli kültür varlıklarının iadesi amacıyla gerekli girişimlerde bulunulduğunu belirtiği yazıda "Çalışmalar titizlikler sürdürülüyor. Sümela Manastırı'yla ilişkili olabileceği değerlendirilen eserler hakkında da köken araştırmaları, uluslararası anlaşmalar ile ülkemizin ve muhatap ülkelerin ilgili mevzuatı çerçevesinde sürdürülmektedir" ifadesini kullandı.
Dönemin Milli Eğitim Bakanı Şükrü Saraçoğlu tarafından 1 Mart 1925'te Başbakanlık'a gönderilen yazıda Sümela Manastırı'nda bulunan ve kayıt altına alınan eserler şöyle:
- İki adet 250 kg. ağırlığında kilise şeklinde kahve şeker kutuları.
- Bir kilo 600 g. ağırlığında gümüş sini.
- Bir kg. ağırlığında yedi parça gümüş tepsi, çok sayıda el yazması kitap.
- Bir adet altın yaldızlı hızmayla kaplanmış bir taç.
- Bir sandık içinde gümüşle altın yaldızlı, üzerinde Rusça yazılı mine ve taşlarla süslenmiş tabak takımı.
- 125 g. ağırlığında etrafı yeşil taşlarla süslü, etrafı işlemeli haç ve ayağı.
- 350 g. ağırlığında altın yaldızlı gümüş ayaklı kupa.
- Sekiz adet üçer kilo ağırlığında yedi parça kupayla birlikte kaşık takımı.
Yorumlar
Kalan Karakter: